|
| |
Metal Kalıpcılık
Uygun
kalıp tasarımı yapılır isteğe ve ihtiyaca uygun olarak.Kalıp
tasarım aşaması tamamlanarak üretime
verilen datalar kalıptaki
CNC işlemleri
tanımlanmak üzere CAM programları yardımıyla NC Programlama yapılır. Bu aşamada
kalıbın CNC tezgahında işlenecek tüm parçaları bilgisayar ortamında programlanır
yazılır.
NC
Programlama (CAM) işleminden sonra kalıbın malzemeleri(kalıp çelikleri) CNC ve
diğer tezgahlarda operatörler tarafından işlenerek
kalıp
montaja hazır hale getirilir. İmalattan işlenerek gelen parçalarla, standart
olan gerekli malzeme bir araya getirilir gerekli montaj süresinde tamamlanır.
Gerekli mekanik ve teknik kontroller yapıldıktan sonra kalıp denenmek üzere
enjeksiyon
bölümüne gönderilir.
İmalat süreci biten
kalıp
müşteri memnuniyeti sağlayacak kriterlerde çalışması için
enjeksiyon
bölümünde kontrol edilir.
Kalıptan
istenilen performansın alınmasıyla birlikte müşteri firmaya numune örneği
gönderilerek uygun bulunması durumunda
kalıp
teslim edilir.
Üretilen
kalıplar
her ne kadar dayanıklı çelik ürünleriyle yapılmış olsalar da mekanik yapıda
olduklarından zaman içerisinde bazı parçalarda aşınma ve yıpranma olması ve
mekanik sistemin zayıflaması sonucu ve
kalıp
verimliliğinin düşerek ürün kalitesi veya
üretim
adedinde düşüşe neden olmaktadır.
Bu gibi sebeplerle veya iş kazaları sonucu yıpranmış,
hasar görmüş
kalıpları
üretim firmalarının talepleri doğrultusunda istenilen verimliliği sağlamak
amacıyla
kalıp bakım
ve onarım konularında bu firmalar çözümler de sunmaktadır.
Teknolojik gelişmeler ve
bilimsel çalışmalann, bilinçli araştuma ve geliştirmenin (AR-GE), sonucunda elde
edilebilir. Bu da, kalkınmanın ve gelişmenin temelinde, bilimsel çalışmalar
yatmakta olduğudur.
Bir ülkenin kalkıııabilmesi,
devletin etkin desteği, denetimi ve gözetimi altında, özel sektör firmalarının
güçlü olmalarıyla mümkün olabileceği bilinmelidir. Hem içte, hem de dışta
rekabet etmenin zorluğu ortadadır. Rekabetin ana unsurlarının üretimte kalite
ucuz maliyet taleplere çabuk cevap verebilme ve güleryüz olduğu
unutulmamalıdır.
Kaliteli ve düşük maliyetli
üretim : insan gücünü, tesisi malzemeyi ve zamanı, çok verimli kullanmakla elde
edilebilir . Kalıplarla, aynı şekil, ölçü ile seri üretim sanayilerde ölçülen
zaman dilimlerinde, hızlı üretim gerçekleştirilir. Bu nedenle kalıp çok büyük
önem kazanmaktadır. Günümüz teknolojisinin önemli buluşu olan teknikte
kullanılan yazılım programlannm, kalıp tasarım ve yapımmda, çok önem taşımakta
olduğu bilinmektedir. Bu nedenle kalıp yapımcılarınm, gelişen bilgisayar
teknolojilerine isareket etmeleri; kalıpçılıkla ilgili teknik ve teknolojik
bilgilerini geliştirmeleri gerekmektedir.
|
KULLANILAN ARAÇ VE
DONANIMLAR |
GEREÇLER
(MALZEMELER) |
|
1 |
2 Ve 3 Boyutlu
Pantograf |
1 |
"V"Yatakları |
|
2 |
Alet Bileme Tezgahı |
2 |
Çabuk Bağlama
Elamanları |
|
3 |
Anahtar çeşitleri |
3 |
Eğe çeşitleri |
|
4 |
Ayna çeşitleri |
4 |
Frezeler çakıları |
|
5 |
Basınçlı Pres Döküm
Makinası |
5 |
İş Güvenlik
Teçhizatları |
|
6 |
CNC Freze |
6 |
Kalıp Parlatma Seti |
|
7 |
CNC Torna |
7 |
Kater çeşitleri |
|
8 |
Çekiç çeşitleri |
8 |
Kesici Uçlar |
|
9 |
Çektirmeler |
9 |
Keski çeşitleri |
|
10 |
Çelik Cetvel |
10 |
Kılavuz çeşitleri |
|
11 |
Çizecek |
11 |
Makine Raybaları |
|
12 |
Dairesellik Ölçme
Cihazı |
12 |
Mandren çeşitleri |
|
13 |
Dalma Erozyon Tezgahı |
13 |
Matkaplar çeşitleri |
|
14 |
Dekupaj Testere Tezgahı |
14 |
Metreler Çeşitleri |
|
15 |
Delik Ölçme ve Kontrol
Tezgahı |
15 |
Namlu Matkapları |
|
16 |
Vida Tarakları |
16 |
Nokta |
|
17 |
Dövme Makinesı |
17 |
Numaratör |
|
18 |
Düzlem Yüzey Taşlama
Tezgahı |
18 |
Otamatik Kılavuzlar |
|
19 |
Eksantrik Pres |
19 |
Otamatik Paftalar |
|
20 |
Elektro-Erozyon Tezgahı |
20 |
Ölçü Pimleri |
|
21 |
Fışkırtma (Ekstrüzyon)
Makinası |
21 |
Paftalar çeşitleri |
|
22 |
Gazlı Isıtma/Soğutma
Donanımı |
22 |
Raybalar çeşitleri |
|
23 |
Gönye |
23 |
Sentiller çeşitleri |
|
25 |
Hidrolik Pres |
25 |
Testere laması |
|
26 |
Hidrolik Testere
Tezgahı |
26 |
Vida tarağı |
|
27 |
Honlama Tezgahı |
27 |
Komparatör |
|
28 |
Isıl İşlem Fırını |
28 |
Paraçol |
|
29 |
İletme
(Transfer)Kalıplama Presi |
29 |
Şablon (Yazı,Rakam,v.s) |
|
30 |
Kalıp Deneme Presi |
|
|
|
31 |
Kalıpçı Frezesi |
|
|
|
32 |
Kaynak Makineleri |
|
|
|
34 |
Kompratör |
|
|
|
35 |
Kontur Ölçme Cihazı |
|
|
|
38 |
Köpük Üretme Makinası |
|
|
|
39 |
Kumpas |
|
|
|
40 |
Markalama Donanımı |
|
|
|
41 |
Mastar |
|
|
|
42 |
Mengene |
|
|
|
43 |
Metal Enjeksiyon
Makineleri |
|
|
|
44 |
Mıknatıs Giderme
aparatı |
|
|
|
45 |
Mihengir |
|
|
|
46 |
Mikrometre |
|
|
|
47 |
Ölçme Mikroskobu |
|
|
|
48 |
Pantograf |
|
|
|
49 |
Pense |
|
|
|
50 |
Pens çeşitleri |
|
|
|
51 |
Pergel |
|
|
|
52 |
Planya Tezgahı |
|
|
|
53 |
Plastik Enjeksiyon
Makineleri |
|
|
|
54 |
Plastik ve Metal
Ekstrüzyon Makineleri |
|
|
|
55 |
Pleyt |
|
|
|
56 |
Proğramlanabilir
Vakumlu Isıl işlem Fırını |
|
|
|
57 |
Radyal Matkap Tezgahı |
|
|
|
58 |
Radüs Mastarları |
|
|
|
59 |
Savurma (Santirfüj)
Kalıplama Makinası |
|
|
|
60 |
Sertlik Ölçme
Cihazıları |
|
|
|
61 |
Sıkıştırma Kalıplama
Presi |
|
|
|
62 |
Sinüs Tablası |
|
|
|
63 |
Spiral Taş Motoru ve
Uçları |
|
|
|
64 |
Sulu Isıtms Soğutma
Donanımı |
|
|
|
65 |
Şişirme (Süflaj)
Ekstrüzyon Makinesi |
|
|
|
66 |
Tel Erozyon Makinesı |
|
|
|
67 |
Titreşimli Plastik
Kaynak Makinesi |
|
|
|
68 |
Torna Tezgahı |
|
|
|
69 |
Ultrasonik Plastik
Kaynak makinesi |
|
|
|
70 |
Vakum (Sıcak
Şekillendirme) Kalıplama Makinesi |
|
|
|
71 |
Vakum Makineleri |
|
|
|
72 |
Yatay-Dikey Şerit
Testere Makinesi |
|
|
|
73 |
Yatay Delik Tezgahı |
|
|
|
74 |
Yüksek Basıçlı
katlandırma Presi |
|
|
|
75 |
Yüzey Prüzlülüğü Ölçme
Cihazı |
|
|
|
79 |
Divizör |
|
|
|
80 |
Taş bileme aparatı |
|
|
|
81 |
Delik taşlama aparatı |
|
|
|
82 |
Açı ölçer |
|
|
|
83 |
Çizelgeler |
|
|
|
84 |
Bilgisayar |
|
|
|
85 |
Montaj elamanları |
|
|
|
86 |
Baskı yayları |
|
|
|
|
GENEL BİLGİ ve
BECERİLER |
|
|
1 |
Ambalajlama bilgisi |
|
|
2 |
Araç-gereç ekipman
bilgisi |
|
|
3 |
Çevre düzenlemeleri
bilgisi |
|
|
4 |
Ekip içinde çalışma
yeteneği |
|
|
5 |
El becerisi |
|
|
6 |
Estetik bilgisi |
|
|
7 |
Görsel yetenek |
|
|
8 |
İletişim bilgisi |
|
|
9 |
İlk yardım bilgisi |
|
|
10 |
İşçi sağlığı ve iş
güvenliği önlemleri bilgisi |
|
|
11 |
Malzeme bilgisi |
|
|
12 |
Malzeme katologları/el
kitapları bilgisi |
|
|
13 |
Mesleki matematik
bilgisi |
|
|
14 |
Mesleki mekanik bilgisi |
|
|
15 |
Mesleki resim bilgisi |
|
|
16 |
Mesleki terim bilgisi |
|
|
17 |
Öğrenme yeteneği |
|
|
18 |
Ölçme bilgisi |
|
|
19 |
Kalıp elamanları
bilgisi |
|
|
20 |
Kalıp malzemeleri
bilgisi |
|
|
21 |
Isıl işlemler bilgisi
ve becerisi |
|
|
22 |
Kalıp montaj bilgisi ve
becerisi |
|
|
23 |
Kıvılcımla aşındırma
(Elektro Erozyon) bilgisi |
|
|
24 |
Plastik katkıların
etkisini ve özelliklerini bilmek |
|
|
25 |
Plastik takviyelerin
etkisini ve özelliklerini bilmek |
|
|
29 |
Üretim bilgisi |
|
|
30 |
Planlama bilgisi |
|
|
31 |
Raybalama payını bilmek |
|
|
33 |
Tabla açı ayarı
yapabilmek |
|
|
35 |
Taş bileme bilgisi |
|
|
36 |
Şablon hazırlamayı
bilmek |
|
|
37 |
Tasarım bilgisi |
|
|
39 |
Kayıt tutma yeteneği |
|
|
41 |
Stok bilgisi |
|
|
41 |
Elektrot bilgisi |
|
|
41 |
Polisaj metodları
bilgisi |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
MESLEKLE İLGİLİ
YASAL DÜZENLEMELER |
|
|
5362 sayılı esnaf ve
sanatkarlarla ilgili yasal düzenlemeler, |
|
|
3308 sayılı mesleki
eğitim ile ilgili kanun, |
|
|
4857 sayılı iş kanunu. |
|
|
İŞBİRLİĞİ İÇİNDE
ÇALIŞTIĞI MESLEKLER |
|
|
Tornacılık, Frezecilik, Taşlamacılık, Isıl
İşlemcilik, Presçilik, Kalıp Takım ve Aparatçılığı |
|
|
MESLEĞİN DİĞER
İSİMLERİ |
|
|
Makine Kalıpçılığı, Sac
Metal Kalıpçılığı, Hacim Kalıpçılığı |
|
|
MESLEKİ HASTALIK
RİSKLERİ |
|
|
Termoset ürünlerin kalıplanmasında
kullanılan kimyasallardan ve karışımlardan el, göz ve koku alma gibi
organların korunması gerekmektedir. Termoplastik ve termoset ürün üretimi
yapılan ortamlarda, çıkan muhtemel zararlı gazların aspirasyonu sağlanmış
olmalıdır. |
|
|
MESLEĞİN
GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER |
|
|
Planlama ve iş
organizasyonu yapabilme yeteneği taşımak |
|
|
EĞİTİM VE KARİYER
İMKÂNLARI |
|
|
Endüstriyel Kalıpçılık mesleğinde eğitim
Endüstri Meslek ve Teknik Liselerin Kalıpçılık Bölümlerinde sürdürlmekte
olup, mezunlarına Teknisyen Diploması verilmektedir. Yüksek öğrenimin
ön-lisans (2 yıl) eğitimi veren resmi ve özel eğitim kurumlarının Meslek
Yüksek Okulu birimlerinde yer alan Endüstriyel Kalıpçılık Bölümlerinde lise
diplomasına sahip kişilerin eğitimi devam etmektedir. |
|
|
Meslek Yüksek Okullarından mezun olan
teknik elemana, Tekniker unvanı diplama ile birlikte verilmektedir. 4 yıl
süreyle lisans eğitimi yapan ve Makine Kalıpçılığı mesleğinde uzmanlık
düzeyinde teknik personel yetiştiren tek kurum Gazi Üniversitesi, Teknik
Eğitim Fakültesi, Kalıpçılık Eğitimi Anabilim Dalı ve Öğretmenlik
Programıdır. Bu lisans programına öğrenciler ÖSS sınavı veya DGS sınavı
aracılığıyla gelebilmektedir. 4 yıllık bu programı bitiren Makina
Kalıpçılığı mesleği uzmanlarına Diploma ile birlikte Teknik Öğretmen unvanı
verilmektedir. Aynı fakültenin bağlı bulunduğu G.Ü. Fen Bilimleri
Enstitüsünde Yüksek Lisans ve Doktora programlarında Makina Kalıpçılığının
belirli alt branşlarında üst düzeyde uzmanlaşmış Pratisyen Mühendisler ve
Doktorlar yetiştirlmektedir. |
|
|
ÇALIŞMA ORTAMI VE
KOŞULLARI |
|
|
Mesleki hastalık riskleri bölümünde
belirtilen uyarılara dikkat etmek kaydıyla genel üretim ortamı ve
koşullarından farklı bir ortam ve koşul bulunmamaktadır. |
|
|
ÇALIŞMA ALANLARI VE
İŞ BULMA KOŞULLARI |
|
|
|
|
|
Seri üretim teknolojisine dayalı üretim
yapan tüm sektörlerde Makine Kalıpçılarının istihdamı mümkündür. Bu
sektörler, otomotiv, beyaz eşya, mobilya, süs ve takı imalatçılığı, el
aletleri üretimi, cam eşya yapımı, tıbbi cihaz imalatı, bilgisayar ve destek
donanımları üretimi, filtre üretimi, plastik eşya üretimi, mutfak eşyaları
üretimi, elektrik ve elektronik parça imalatı, küçük kapasiteli deniz
araçları üretimi vb. 'dir. Makine Kalıpçılar, bu sektörlerde faaliyet
gösteren işletmelerin kendi bünyelerinde kurmuş oldukları kalıphanelerinde
Kalıphane Müdürlüğü, Sorumluluğu, Şefliği konumlarında istihdam
edilebilmektedir. Kısa süreli bu görevlerde bulunan yüksek öğrenim görmüş
makine kalıpçılarının kendi kalıp tasarım ve imalat ortamlarını kurmaları
mümkün olmakatır. Hali hazırda ülkemizde Makine Kalıpçılığı mesleğinde
yüksek öğrenim görmüş pratisyen kalıp mühendislerinin işsiz kalması mümkün
gözükmemektedir. |
|
|
MESLEĞİN ULUSLARARASI SINIFLAMALARI |
|
|
Uluslararası Standar
Meslek Sınıflaması ( ISCO 88): 7222 |
|
|
Uluslararası Eğitim
Standartları Sınıflaması ( ISCED 97): 521 |
|
